Szklarska Poręba wczesną jesienią

Podczas jesiennego wyjazdu na Dolny Śląsk zamieszkałam w Szklarskiej Porębie. Widocznie podświadomie tęsknię już za zagranicą, skoro wybrałam miasto tak bardzo zbliżone do górskich miejscowości w Niemczech i Austrii, jak to tylko w Polsce możliwe. Ma to zresztą swoje uzasadnienie historyczne, bo przed drugą wojną światową Szklarską Porębę zamieszkiwała głównie społeczność narodowości niemieckiej. Jeszcze wcześniej, na terenie Szklarskiej Poręby prężnie rozwijała się produkcja szkła. Wzmianka o pierwszej hucie pochodzi już z XIV wieku. Początek Szklarskiej Porębie dały osady, zakładane w miejscach wyrębu drzew na opał w piecach hutniczych. Stąd nazwa: Szklarska Poręba.

Szklarska Poręba Dolna

Podobnie jak Jelenia Góra, Szklarska Poręba to zlepek części składowych. Wśród nich są: Szklarska Poręba Dolna, Średnia i Górna. Ja zatrzymałam się w Starej Piekarni, w samym centrum Szklarskiej Poręby Dolnej, która jest w zasadzie osobną wioską. Jednocześnie jest też najstarszą częścią Szklarskiej Poręby. U zbiegu dróg stoi tutaj poewangelicki kościół. Z kolei okna mojego pokoju wychodziły prosto na zabytkowy, ewangelicki cmentarz, na którym pochowano wielu wybitnych mieszkańców Szklarskiej Poręby. Cmentarz jest mocno zaniedbany, cenniejsze płyty nagrobne po prostu ukradziono. Pojawiają się koncepcje uporządkowania terenu. Jedna z nich zakłada przekształcenie cmentarza w park – teren ma być wyrównany, a ocalałe nagrobki wbudowane w ogrodzenie. Moim zdaniem byłaby to tylko dalsza dewastacja cmentarza. Kolejnym ciekawym obiektem Szklarskiej Poręby Dolnej jest kultowa już Chata Izerska. Jej właściciele są mocno zaangażowani w promocję turystyki w Karkonoszach i Górach Izerskich. Specjalnością kuchni Chaty Izerskiej jest kluska izerska, danie wyróżnione certyfikatem Marki Lokalnej. Ze Szklarską Porębą Dolną silnie związany jest też Wlastimil Hofman, uczeń Jacka Malczewskiego i jeden z najbardziej znanych artystów Karkonoszy. Stoi tutaj jego dom – Wlastimilówka, w którym żył i tworzył.

Szklarska Poręba Dolna
Szklarska Poręba Dolna
Szklarska Poręba Dolna
Kluska Izerska
Dom Carla i Gerharta Hauptmannów

Wystawę prac Wlastimila Hofmanna można oglądać w domu, w którym mieszkali bracia Hauptmannowie. O znanym bardziej globalnie Gerharcie była już mowa przy okazji wpisu o Jeleniej Górze. Ale także drugi z braci – filozof, biolog i pisarz – Carl Hauptmann był znaczącą postacią, zwłaszcza dla Dolnego Śląska. O Carlu Hauptmannie mówi się, że był największym piewcą Karkonoszy. Zwany przez tutejszą społeczność „Herr Doktor”, przemierzał karkonoskie szklaki górskie w poszukiwaniu dawnych legend albo przesiadywał w karczmie, ubrany w jedną ze swoich ekstrawaganckich, jedwabnych kamizelek. Najsłynniejszym dziełem Carla Hauptmanna jest Księga Ducha Gór – zbiór legend, związanych z mityczną postacią Liczyrzepy (niem. Rübezahl). Co ciekawe, Carl Hauptmann jest też autorem korekty niemieckiego wydania Chłopów, czym miał się podobno przyczynić do przyznania Reymontowi literackiej Nagrody Nobla.

Dom Carla i Gerharta Hauptmannów
Dom Carla i Gerharta Hauptmannów
Dom Carla i Gerharta Hauptmannów
Dom Carla i Gerharta Hauptmannów
Dom Carla i Gerharta Hauptmannów
Szklarska Poręba Górna

To tętniące życiem centrum Szklarskiej Poręby. Jest tu pełno sklepów, restauracji – wszystkiego, co należy do szeroko pojętej infrastruktury turystycznej. To także świetna baza wypadowa w góry. Zbiegają się tu główne szklaki turystyczne – na przykład na Szrenicę lub do wodospadu Kamieńczyka. Znajduje się tu także stacja początkowa wyciągu krzesełkowego na Szrenicę. Zabudowania Szklarskiej Poręby Górnej to przede wszystkim okazałe wille i domy wczasowe o wyraźnych niemieckich cechach architektonicznych. Jeśli chodzi o gastronomię, to z czystym sumieniem mogę Wam polecić pizzerię Alfredo na ulicy 1 Maja. Warto też zajrzeć do księgarni Libra na ulicy Jedności Narodowej, gdzie znajdziemy bogaty asortyment książek o tematyce górskiej i nie tylko.

Szklarska Poręba Górna
Szklarska Poręba Górna
Szklarska Poręba Górna
Szrenica

Pomimo niewątpliwej przyjemności oglądania Szklarskiej Poręby z bliska, najlepiej prezentuje się ona z poziomu 1361 m n.p.m., czyli ze szczytu Szrenicy. Centralnym punktem na Szrenicy jest okazały budynek schroniska. Można stąd wyruszyć na wędrówkę na Śnieżne Kotły albo dalej, w Góry Izerskie. Nad Śnieżnymi Kotłami góruje charakterystyczny budynek, doskonale widoczny z niemal każdego miejsca w Szklarskiej Porębie i okolicy. To dawne schronisko turystyczne, a teraz Radiowo – Telewizyjny Ośrodek Nadawczy.

Szrenica
Szrenica
Szrenica Śnieżne Kotły
Szrenica
Zakręt Śmierci

Stacja przekaźnikowa na Śnieżnych Kotłach jest widoczna także z punktu widokowego, zwanego Zakrętem Śmierci, przy drodze do Świeradowa. Nazwa ta ma swoje uzasadnienie, bo w przeszłości rzeczywiście dochodziło tu do licznych wypadków. Najgłośniejszy miał miejsce w 1945 roku, kiedy w przepaść runęło kilka radzieckich ciężarówek, przewożących żołnierzy.

Zakręt Śmierci
Zakręt Śmierci
Jakuszyce i Góry Izerskie

Szklarska Poręba jest bramą do Gór Izerskich. To pasmo górskie jest jednym z najbardziej dzikich i najmniej zanieczyszczonych światłem obszarów w Polsce. Fani astronomii z pewnością ucieszą się z wizyty w Izerskim Parku Ciemnego Nieba. Spory teren Gór Izerskich pokrywają chronione prawnie torfowiska o szczególnie cennych walorach przyrodniczych. Bazę turystyczną dla Gór Izerskich stanowią Jakuszyce. Choć położone tuż przy granicy z Czechami, wciąż znajdują się w administracyjnych granicach Szklarskiej Poręby. Zimą to właśnie stąd startuje Bieg Piastów – chyba najsłynniejszy polski wyścig narciarzy biegowych. Latem, trasy Biegu Piastów są wykorzystywane jako trasy rowerowe. Na miejscu można wypożyczyć rowery elektryczne, dzięki którym przejazd górskimi ścieżkami będzie o wiele lżejszy. W Jakuszycach zatrzymuje się też Kolej Izerska. Jednak poza stacją kolejową i narciarską prawie nic tam nie ma. To trochę taka polska Alaska i właśnie w tym tkwi cały urok Jakuszyc.

Góry Izerskie
Góry Izerskie
Góry Izerskie
Góry Izerskie
Muchomor
Pałac Pakoszów

Jednym z piękniejszych wizualnie obiektów w okolicach Szklarskiej Poręby jest Pałac Pakoszów (ach, te seledynowe ramy okienne!). Pałac ma bogatą historię i równie bogatą listę gości. Był tu m.in. John Quincy Adams, późniejszy prezydent USA. Pałac przez lata był własnością rodziny Hess, która została wywłaszczona po drugiej wojnie światowej. Co ciekawe, w 2005 roku powrócił do rodziny – kupił go wnuk ostatniej właścicielki Pakoszowa. Obecnie mieści się tu luksusowy hotel i SPA. Obiekt jest też udostępniony do zwiedzania. Ze względu na pandemiczne obostrzenia, nie mogłam co prawda zobaczyć wnętrz pałacu, ale wszystko wynagrodziły mi wspaniałe, mroczne chmury, które zawisły nad Pakoszowem.

Pałac Pakoszów
Pałac Pakoszów
Pałac Pakoszów
Pałac Pakoszów
Pałac Pakoszów

Pozostałe posty z wyprawy na Dolny Śląsk znajdziesz tutaj.

Jeśli spodobał Ci się ten wpis i chcesz być na bieżąco z publikacjami na blogu, zachęcam Cię do polubienia mojej strony na Facebooku :)

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.